Sazlı İskelenin Gösterisi

Ueckermünde yakınındaki sazlı iskele, öğleden sonraki hüner yarışmasına hazırlanıyordu. Bir kayıkçı tahta sıraları taşıyor, iki çocuk en öndeki yere oturmak için çekişiyordu. Grete Vogel, solmuş mavi elbisesinin eteğini düzeltti. Koyu sarı örgüleri omuzlarından öne düşmüştü. Bugün pazarcıları taklit edecek, ödülü kazanacak, iskelenin kirasını ödeyeceklerdi. Plan ona gayet açık geliyordu.

İskelenin sahibi Konrad Hofmann da oradaydı. Düzgün kahverengi sakalını sıvazlayıp kemerindeki küçük kira kesesine baktı. Yün ceketini dirseklerine kadar sıvamış, sıralardan birinin ayağını yerine oturtuyordu.

— Kirayı ödül verilene kadar bekleyeceğim, dedi. — Sonra konuşuruz.

Grete başını salladı. Konrad'ın beklemeyi kabul etmesi iyiydi; onu seyirciler arasında görmekse işini zorlaştıracaktı. Halası Dörte Vogel, Grete'nin yanına geldi. Ketenden başlığının altından kırlaşmış saçları görünüyordu; koyu kırmızı önlüğüne bulaşan talaşı silkeledi.

— Hazırsan şu kuru sete seslen, dedi Dörte. — Orada duran biri de her sözünü duymalı.

Set, sazların ötesinde, uzaktaydı. Grete sağlam bağcıklı ayakkabılarını tahtaya bastırıp göğsünü kabarttı.

— Taze balık! Sabah ağdan çıktı!

Yakındaki çocuklar güldü. Grete cesaretlenip başka bir pazarcının çatallı sesine geçti. Dörte elini kulağına götürdü.

— Sonunu duymadım. Yeniden dene.

— Ama çocuklar duydu.

— Çocuklar yanında duruyor. Setteki duymadı.

Grete dudaklarını büzdü. Yarışmada seyirciler sırada oturacaktı, sette değil. Yine de sesini yükseltti. Bu kez ilk sözü kuvvetli çıktı, son söz ağzında eridi. Uzaktaki sette yürüyen bir kadın dönüp bakmadı bile.

Dörte ona biraz soluklanmasını söyledi. Grete iskele korkuluğuna yaslandı. Sazlar hafifçe hışırdıyordu. Tam yeni bir satıcı sesi denemeye karar vermişti ki suyun içinden ince, aceleci bir ses duydu. Başını kaldırdı; yakınında konuşan kimse yoktu.

Grete korkuluğa biraz daha yaklaştı. Su, direklerin arasında her zamankinden hızlı dönüyordu. Kıyıdan gelen iki aile, sepetlerini taşıyarak iskeleye çıktı. Çocuklardan biri sazların arasından bir kuş tüyü buldu; ötekiler görmek için başına üşüştü. Yarışmayı bekleyenlerin sesi artarken Grete bir kez daha suya baktı.

İlk tahtanın üstüne ince bir su tabakası yayıldı. Grete ayakkabısının ucunu geri çekti. O sırada sazların arasından yeşil saçlı bir baş yükseldi. Saçlarına saz parçaları takılmıştı; üstündeki giysi su gibi ışıldıyordu.

— Çabuk, herkesi sete çıkar, dedi suyun içindeki kız. — Su yükseliyor.

Grete gözlerini kırpıştırdı. Kızın solgun gözleri ona değil, iskelenin ucuna bakıyordu. Orada bir adam sepetini yere bırakmış, çocuklarına oturacak yer gösteriyordu.

— Dörte hala! Herkes yukarı çıksın!

Sazlar rüzgârla birden hışırdadı. Grete'nin sesi o gürültünün içinde kayboldu. Dörte birkaç adım ötede bir aileye yer açıyordu; o bile dönmedi. Grete'nin boğazı gerildi. Daha yüksek bağırmak istedi ama ağzından yalnızca kısa bir ses çıktı.

Sonra Dörte'nin az önce çalışırken söylediklerini hatırladı: Sözün sonunu da başı kadar taşı. Grete bir elini karnına koyup derin bir soluk aldı. Balık satıcısı taklidini bunun için mi kullanacaktı? Evet. O sesin insanları kendine çevirmeyi iyi bildiğini biliyordu.

— Taze balık isteyenler, sepetlerinizi alın! Yolumuz kuru setten geçiyor!

Sözü, sazların hışırtısını aşarak iskelenin öbür ucuna vardı. En yakındaki aileler başlarını çevirdi. Dörte ıslak tahtaları gösterince sepetlerini topladılar; çocuklar da peşlerinden sete doğru yürüdü. Biri Grete'ye el salladı. Grete karşılık verecekken suyun içindeki kız kolunu kaldırıp daha ileriyi işaret etti. Orada hâlâ oturanlar vardı.

Grete el sallayan çocuğa gülümsedi, sonra iskelenin ucuna baktı. Oradakiler ıslak tahtaları henüz görmemişti. Az önceki uyarısını duymamışlardı ama balıkçı sesine kulak vermişlerdi. Demek ki bildikleri bir sesle onları yeniden çağırabilirdi.

Ellerini ağzına götürdü. Dörte'nin gösterdiği gibi önce nefes aldı, sonra kelimeleri tane tane söyledi.

— Taze balık nerede?

Sepetini kapmış çocuk hemen karşılık verdi.

— Kuru sette!

Grete güldü. Dörte de çocuğun yanına geçip kolunu set yönünde uzattı. Grete bu kez iskelenin ucundakilere seslendi.

— Sıcak ekmek nerede?

Bir kadın ayağa kalkıp çevresine baktı. Çocuk, cevabı daha yüksek sesle tekrarladı. Birkaç kişi de ona katıldı.

— Kuru sette!

Grete aynı soruyu bir kez daha sordu; balıkçı sesiyle başlayıp ekmekçinin tok çağrısına geçti. İnsanlar sepetlerini alarak yürüdü. Kimseyi geride bırakmamak için her cevapta bekledi. Dörte en öndekileri yönlendirirken Grete son oturanların kalktığını gördü. Suyun içindeki kız, sazların arasından başıyla onay verdi. Grete de ıslanan son tahtadan çıkıp kuru sete bastı.

— İşte şimdi sesin herkese ulaştı, dedi Dörte.

Grete soluklandı. Yarışmayı hatırlayınca heyecanla Konrad'a ve pazarın hakemlerine döndü.

— Gösteriyi burada yapabilir miyiz? Herkes zaten burada.

Konrad setin kuru toprağına baktı, sonra başını salladı. Hakemler de yer açtı. Grete önce balıkçıyı canlandırdı; sesi keskin ve canlıydı. Ardından ekmekçiyi daha ağır, keten satıcısınıysa hızlı ve neşeli konuşturdu. Her birinin sözü setin öbür ucuna kadar gitti. Çocuklar en sevdikleri çağrıyı yeniden istediler.

Hakemler ödülü Grete'nin eline verdiğinde Dörte alkışladı. Grete, sazların arasındaki kıza da el salladı. Kız gülümsedi; suyun üstünde halkalar yayıldı.

Ertesi sabah su iskelenin tahtalarından çekilmişti. Tahtalar hâlâ ıslaktı; aralarına sıkışan sazlar hafif rüzgârda kımıldıyordu. Grete sağlam bağcıklı ayakkabılarına baktı, sonra elindeki ödülü sıkıca tuttu. Dün o kadar çok kişinin karşısında konuşmuştu ki şimdi üç kişinin önünde susmak ona tuhaf geldi.

Konrad iskele başında bekliyordu. Yün ceketinin eteğini düzeltti. Grete ödül parasını avucuna bıraktı.

— İskelenin kirası, dedi Grete. — Saymak isterseniz sayın.

Konrad paraları tek tek sayıp kemerindeki küçük keseye koydu. Grete onun yüzünü izlerken Dörte yanına geldi, elini omzuna koydu.

— Tamamdır, dedi Konrad. — İskele de açık kalacak. Ama bugün ıslak tahtalarda koşmak yok.

— Bunu setin öbür ucuna da duyurabiliriz, dedi Dörte.

Grete güldü. Halası dün ona sesini uzaktakilere duyurmasını söylediğinde bunun neden önemli olduğunu anlamamıştı. Şimdi güneşli kıyıya dönen komşular vardı. Kimi sepetini taşıyor, kimi tahta basamaklara dikkatle bakıyordu. Grete göğsünü doldurup alıştığı balıkçı çağrısına başladı, sonra sözleri değiştirdi.

— İskele açık, yol açık! Tahtada yavaş, güneşte rahat!

Kıyıdaki bir çocuk dönüp el salladı. Dörte başını iki yana salladı.

— Son kelimeyi yuttun. Bir daha, en uzaktaki duysun.

Grete bu kez acele etmedi. Sözü, dinleyenlerin ayaklarını nereye basacağını düşünebileceği kadar açık söyledi. Çağrısı setin sonuna varınca oradan bir el daha havaya kalktı. Konrad bile gülümseyerek tahtaların yanına geçti.

Sazların arasında küçük bir su halkası belirdi, sonra dağıldı. Grete oraya bakıp gülümsedi. Komşular güneşli kıyıda yerlerini alırken Dörte'yle birlikte çağrısını bir kez daha söyledi. Bu kez son kelimesi de herkese ulaştı.